Bakgrunnen er at Møre og Romsdal no toppar dei nasjonale statistikkane for tap av sau og lam til jerv, og at fleire besetningar har hatt lammetap på over 60 prosent.
Uttalen blei vedtatt av kompetanse- og næringsutvalet då dei tysdag behandla saka «Utfordringar med rovvilttap i sauenæringa i Møre og Romsdal».
Uttalen
Dette er uttalen, som blir sendt til Klima- og miljødepartementet:
Møre og Romsdal fylkeskommune er sterkt uroa over dei vedvarande høge tapa av sau og lam til rovvilt i delar av fylket, spesielt i beiteprioriterte område. Tapstala i Møre og Romsdal er no dei høgaste i landet. Halvparten av dei samla nasjonale tapa til jerv er i Møre og Romsdal. Enkelte besetningar har hatt lammetap på over 60%. Situasjonen viser at førebyggjande tiltak i beiteområda ikkje er tilstrekkeleg for å redusere tapa, og at endringar i rovviltforvaltninga må til for å kome ned på bestandsmåla Stortinget har vedtatt.
Tretten kommunar i Innlandet, Møre og Romsdal og Vestland med dei største tapsområda for lam og sau til jerv i Norge inngjekk nyleg eit samarbeid, og kompetanse- og næringsutvalet viser til tiltak foreslått av dette interregionale samarbeidet:
Staten må ta eit større ansvar for aktiv bestandsregulering, jf. pkt. 2.2.4 i rovviltforliket.
- Statens Naturoppsyn (SNO) må auke innsatsen for ei effektiv bestandsregulering av jerv, spesielt i område med bratt og ulendt terreng lite egna for lisensjakt.
Tilstrekkeleg ressursar til SNO for å drive utstrekt bestandsovervaking og ekstraordinære uttak og skadefellingar så effektivt som muleg.
- Staten må sikre tilgang til nok helikopter og personell til å dekke behov i ulike delar av landet om vinteren.
Bruke eksisterande handlingsrom innanfor dagens regelverk for å redusere skadar på beitedyr forårsaka av jerv og tilrettelegge for fortsatt beitebruk.
- Skadepotensialet på beitedyr i dei mest utsette skadeområda i landet som i Møre og Romsdal må reduserast, så lenge jervebestanden si overleving ikkje er trua nasjonalt.
Oppfylle den todelte målsettinga i rovviltforliket.
- Rovviltforliket frå 2004/2011 balanserer to viktige omsyn, både å sikre levedyktige bestandar av dei store rovviltartane og å oppretthalde ei bærekraftig beitenæring – særlig småfehald i utmark, som er viktig for norsk landbruk, distriktsnæring og sjølvforsyning. Manglande etterleving av bestandsmålet gjer det no vanskeleg å oppretthalde ei bærekraftig beitenæring. Utfordringane let seg ikkje løyse innanfor ein rovviltregion åleine. Å auke jervebestanden i sør og redusere i nord som ekspertar i NINA nyleg har foreslått, vil berre auke problema i midt-Norge og heve konfliktnivået ytterlegare.
Kompetanse- og næringsutvalet støttar dei foreslåtte tiltaka frå det interregionale samarbeidet, og viser også til at rovviltnemnda i region 6 i januar ba om ekstraordinært uttak av jerv i beiteprioriterte område. Etter lisensfellinga er det registrert jerv i beiteprioriterte område i fleire kommunar i Møre og Romsdal, herunder Stranda, Fjord og Sunndal. Frå før er det eit stort tal dokumenterte skadar frå jerv i beiteprioriterte område på Sunnmøre i 2025, der det var dokumentert 22 skadar i Stranda og Volda, samt 3 skadar i Stryn. Rovviltnemnda viser til at registreringsforholda i 2025 var svært krevjande, og meiner eit lavare tal registrerte ynglingar kjem av desse forholda og ikkje ein reell nedgang i bestanden.
Kompetanse- og næringsutvalet meiner at departementet i klagesaksbehandlinga i for stor grad vektlegg yngletal og ignorerer dei store tapa som i våre område er høgast i landet. Stortinget sitt rovviltforlik må bli gjennomført, og ikkje trenert i departement og forvaltning. I område med store dokumenterte tap må det opnast for raskare og større uttak av jerv, til dømes gjennom bruk av reservekvoter. Dette handlar ikkje om å utrydde rovdyr, men om politisk vilje og respekt for Stortinget sitt vedtak, dyrevelferd og bruk av beiteområde. Vi må ha ein rovdyrpolitikk som faktisk verkar.
Saksframlegg og møteprotokoll frå kompetanse- og næringsutvalet tysdag 17. mars